Een Tekst voor Boven de Poort

Tegen de zesjes-cultuur: aan het eind van deze veelbelovende vrijdag zal staatssecretaris Halbe Zijlstra bekend maken dat studerenden stukken ambitieuzer moeten te worden. Omdat Halbe vermoedt dat zijn aansporingen breed ondersteund zullen worden, maar ook omdat hij weet dat die steun niet tot een grootscheepse herbezinning onder jeugdigen zal leiden, zal onze hij ook nog wat krasse taal uitslaan. Maak de jeugdige borstjes maar vast nat, jongelui! Beperking van het aantal herkansingen, intakegesprekken, strenge maatregeltjes rond de studiefinanciering, meer verplichte colleges en zeker en vast nog meer flinks. Wat daar van terecht komen zal laat zich raden. Het idee om hogere eisen aan de docenten te stellen zal een fatale hindernis blijken op de weg naar die meerdere colleges. Universiteiten en Hogescholen hebben in de laatste 10 jaar veel werk gemaakt van het werven van goedkoper docenten die best minder niveau en ervaring mochten hebben. Immers in het zogeheten probleemgestuurd onderwijs dienen de studenten toch in groepsverband hun eigen weg te zoeken. Wat coaching bij die groepen en je bent al een heel eind op weg, het internet en het groepsproces zullen de oplossing wel bieden. De wal zal het schip van Halbe dus zeker de eerste jaren nog stevig keren. De benodigde docenten zullen niet aan de boom blijken te groeien, dat deden elders die verpleegkundigen en verzorgsters ook al niet. Stoere praat heeft nog nooit doorwrochte oplossingen gebracht.

Een ander probleempje met het afzetten tegen die zesjes-cultuur is het volgende. Het is nog al makkelijk en je scoort er vast en zeker mee. Je hoort je best te doen, je moet willen winnen, je dient te laten zien dat je volcontinu het allerbeste uit jezelf haalt, je moet doelen in je leven stellen, niet geschoten is altijd mis, je mag geen grijze muis zijn maar je dient wel binnen de groep te passen. U kunt het lijstje zeker nog stukken langer maken en dan vergeet ik nog dat je altijd op zoek moet gaan naar nieuwe uitdagingen, u weet wel …

Schadelijke flauwekul. Ons wereldje loopt vol met eind-dertigers en beginnende veertigers die hun kompas kwijt zijn vanwege het niet volgens de planning verlopen van het leven. De loopbaan blijkt toch niet naar de top te voeren, de uitdagende en spannende functie blijkt een middelmatig beloond heel normaal baantje, de geestelijke uitdaging blijkt dag na dag dezelfde routine op te leveren en in de snelle wereld blijkt het dog-eat-dog toch wat vervelend als er ook topdogs in de buurt blijken. En daar gaan ze dan: een switch in de loopbaan … de beursanalyst ziet het licht en begint een rijwielhandel of wordt loodgieter. Eindelijk ontdekt dat het leven meer is dan slagen en succes en dat het zijn van een zes tussen de andere zessen een heel plezierig leven op kan leveren. Dat zijn dan nog de minst beroerde gevallen. Zelfmoord of geestelijke ontreddering zijn niet zelden het resultaat van hoger, sneller en beter.

De Duitse schrijver Erich Kästner is al tijden niet meer onder ons. Zijn vele alleraardigste boeken voor jeugdigen en volwassenen worden, dacht ik, bijna niet meer gelezen. Dat is jammer want Kästner was niet alleen een zeer ´goede´ Duitser maar ook een plezierig relativerende kenner van de menselijke tekorten. Ze zouden Emil und die Detektive, Fabian, Die Geschichte eines Moralisten, Drei Männer im Schnee, Doktor Erich Kästners lyrische Hausapotheke, Das doppelte Lottchen, Notabene 45, ein Tagebuch en al die andere goed geschreven boeken eindelijk eens moeten herdrukken.

Kästner nam de wereld en het leven zo serieus dat hij vond dat relativeren een plicht was. Ook en vooral voor jongeren die nog aan het begin van alles staan. Op tienjarige leeftijd las ik, achterin Emiel en de drie tweelingbroers, Kästners toespraak bij het begin van de school. Een kort stukje daaruit:

Wees niet te vlijtig!
Bij die raad moeten de luilakken niet luisteren. Hij geldt alleen voor de vlijtigen, maar voor hen is hij heel belangrijk. Het leven bestaat niet alleen uit schoolwerk. Het hoofd is niet het enig lichaamsdeel. Wie het tegendeel beweert, liegt. En wie die leugen gelooft, zal nadat hij voor alle examens meer dan schitterend is geslaagd, er niet heel mooi uitzien. Men moet namelijk ook kunnen springen, turnen, dansen en zingen, anders is men met z´n waterhoofd vol kennis een invalide en verder niets.

Halbe zou die tekst, in steen gehouwen, boven de poorten van scholen en universiteiten dienen te laten hangen.

Eén reactie to “Een Tekst voor Boven de Poort”

  1. JN Says:

    Hier moeten we binnenkort eens een boom over opzetten. De waarheid – of een mooi poldercompromis- ligt mijn inziens in het midden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s