Barbertje

Als je Nurten Albayrak één ding zou kunnen verwijten is het dat zij waarschijnlijk te lang bij de opvang van asielzoekers is blijven werken. Een ieder heeft zijn uiterste datum van houdbaarheid en vooral bij bestuurders is de kans op slijtage en het oproepen van weerstand groot. Margaret Thatcher heeft ooit uitgelegd dat de hoogste verantwoordelijke na verloop van tijd bij iedereen wel eens op de teentjes is gaan staan. De kans dat de messen rondom je geslepen worden neemt dus met de jaartjes toe. Ben je daarbij zo ongelukkig voor de beslissingen over je lot overgeleverd te zijn aan types zonder waarneembare ruggengraat, dan zijn de rapen waarschijnlijk zeer gaar.

Wie het rapport van de commissie Scheltema leest – ik raad het u af, tenzij u zichzelf in een staat van levensmoeheid brengen wilt – kan niet anders dan verbaasd raken van de dunheid van de verwijten die Albayrak gemaakt worden. Los van alle omringend gezwatel levert het rapport uiteindelijk drie hoofdkwesties op. Albayrak wordt verweten een sfeer van sociale onveiligheid binnen de organisatie veroorzaakt te hebben, te hebben gelogen over haar haar salaris, en te hebben gelogen over het privégebruik van de dienstauto.

Daar gaan we …

Een uitgebreide, in opdracht van Scheltema c.s. gehouden, enquête levert een vrij duidelijk beeld op. Steeds is meer dan de helft van de werknemers over kwesties van sociale veiligheid volmaakt neutraal, tussen de 5 en 10 procent denkt dat de situatie beroerd is. En een ongeveer even grote groep vindt dat de zaken op dit punt uitstekend geregeld zijn. De rest is min of meer gelijk verspreid over degenen die de toestand enigszins veilig of enigszins onveilig vinden. Nu is een heel negatief oordeel van ongeveer 10% van het personeel bepaald niet niks, maar dit cijfer krijgt natuurlijk pas enige waarde wanneer je het vergelijkt met de situatie in andere organisaties. Dat is niet gebeurd en dus is het wel heel moeilijk de uitkomsten op hun waarde in te schatten.

Heel opvallend is trouwens dat een bijzonder betrouwbare indicator voor de ervaren werksituatie niet genoemd wordt en dus buiten beschouwing blijft: het ziekteverzuim. Algemeen wordt een afwijkend hoog ziekteverzuim gezien als een signaal van slechte en sociaal onveilige werkomstandigheden. Vreemd genoeg wordt ons door Scheltema dit uiterst relevante gegeven onthouden. Waarom?

Er is nog iets: uit de vele publiciteit weten we dat binnen het COA op gezette tijden de waardering van werksituatie en werkomgeving gemeten werd. Ook deze gegevens over een reeks van jaren worden buiten de rapportage gehouden, terwijl het toch voor de hand ligt dat alle zeer negatieve publiciteit van de laatste maanden invloed gehad moet hebben op de enquêteresultaten van Scheltema c.s.

Aanvullend op de enquête vertelt de commissie met maar liefst 94 mensen gesproken te hebben. Bestudering van de staatjes leert dat uiteindelijk slechts gesproken is met 35 van de meer dan 1600 personeelsleden. De inhoud van deze gesprekken is niet verifieerbaar, verslagen worden niet overlegd. We moeten op de blauwe (?) oogjes van de commissie aannemen dat de gesprekken negatief voor Albayrak zouden zijn. Op zich zou dat misschien nog wel kunnen kloppen ook, wat kun je anders verwachten wanneer je klagers oproept zich te melden. Natuurlijk zou het veel beter zijn wanneer ook met vóórstanders van Albayrak was gesproken. Maar het kernpunt blijft natuurlijk de volmaakte oncontroleerbaarheid. Bij behoorlijk onderzoek een doodzonde en  dus volmaakt onvoldoende om een ontslag te rechtvaardigen.

Dan de salariskwestie: De commissie zaagt eindeloze pagina´s door over de salariëring van Albayrak en de Balkenende-norm. Wat vooral opvalt is dat Albayrak zelf nooit voorstellen over haar beloning doet. Integendeel en wanneer haar gevraagd wordt of zij er bezwaar tegen heeft beneden de Balkenende-norm te blijven, stemt zij daarin zondermeer toe. Verder is het een uitgebreide discussie tussen het departement, de salarisadministratie van het COA, de voorzitter van het College van Toezicht en veel – oneindig veel – ambtelijke adviseurs. De dames en heren blijven oeverloos van gedachten wisselen over een 36-urige werkweek of een 40-urige werkweek en diverse berekeningen. Opvallend is dat met name het ministerie op verschillende momenten steeds andere informatie over wat wel en niet zou kunnen geeft. Overigens is er maar één bevoegd om salaris en vergoedingen vast te stellen, en dat is minister Leers. Het is onbegrijpelijk waarom hij dit eindeloze gezeur bijna een vol jaar heeft laten voortduren. Als we nou toch ergens een fout moeten zoeken …

En dan als laatste de kwestie van de dienstauto. Uit het rapport blijkt dat Albayrak bij haar in dienst treden (2003) een dienstauto kreeg aangeboden. In haar arbeidscontract werd opgenomen dat zij, zonder eigen financiële bijdrage, daarin onbeperkt privé zou mogen rijden. Case closed … zou ieder nuchter mens zeggen. Zo niet echter de commissie Scheltema. Om uit de hele krankzinnige salarisdiscussie – zie de vorige alinea – te komen suggereert Albayrak op een gegeven moment in september/oktober 2011 om dan maar niet verder privé met de dienstauto te rijden. Hangende de hele discussie en haar op non-actiefstelling is daarover nooit een definitief besluit genomen. OK, dan nu case closed zegt u.

Maar dan heeft u buiten de commissie Scheltema gerekend. Die schakelt het recherchebureau Hofman in om na te gaan of Albayrak ooit privé met de dienstauto reed. Een idiote vraag gezien het arbeidscontract. Hofman constateert dat Albayrak wel degelijk privé met de dienstauto reed, wat wonder! Om vervolgens – in strijd met de wet ! – de uitkomsten van dat onderzoek NIET aan Albayrak voor te leggen … Begrijpelijk, want dan zou deze hele prachtvondst als sneeuw voor de zon wegsmelten, en stond Scheltema met lege handen.

Lust u nog peultjes?

Of Nurten Albayrak een aangenaam mens is? Ik zou het niet weten, het lijkt me ook niet bijzonder relevant. De enige vraag die op dit moment nog overblijft is of Leers het uiteindelijk op een juridisch conflict zal laten aankomen. Een voorspelling? Het zal best nog wel even flink gaan stormen, maar uiteindelijk zal Leers op het laatste moment achter de schermen een uiterst genereus aanbod doen om verder gezichtsverlies te vermijden. Een sterk eindspel heeft deze minister tot dusverre nog nooit geleverd.

Een onsmakelijke affaire. Of is het naïef van de overheid enige correctheid te verwachten?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s